Venpalavattom Sri Bhagavathi Temple

വെൺപലവട്ടം ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം

വെൺപാലവട്ടം ക്ഷേത്രം കുറഞ്ഞത് 1500 വർഷമെങ്കിലും പഴക്കമുള്ളതാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ ‘ദക്ഷിണ മൂകാംബിക’ ആയിട്ടാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെന്ന് നാട്ടുകാർ പറയുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നും ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെ കടകംപള്ളി വില്ലേജിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ആരാധനാ കേന്ദ്രമായിരുന്നു.

തിരുവിതാംകൂർ രാജഭരണകാലത്ത് ഒരു നികുതി പിരിവ് കേന്ദ്രത്തിലേക്കുള്ള (താവളം) നടപ്പാത പോയിരുന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭഗവതി നടയ്ക്കും ഭദ്രകാളി നടയ്ക്കും നടുവിലൂടെയായിരുന്നു. കാലക്രമേണ ഇത് വലിയൊരു റോഡായി മാറുകയും, തൽഫലമായി ക്ഷേത്രം രണ്ട് പ്രത്യേക സമുച്ചയങ്ങളായി വേർപെടുകയും ചെയ്തു. വലിയവിളാകം തറവാടിന്റെ കുടുംബക്ഷേത്രമാണിത്.

ഭാരതം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആദരിക്കുന്ന സന്യാസിയായ ആദിശങ്കരാചാര്യർ, ഈ പ്രദേശത്തു കൂടി സഞ്ചരിക്കവേ ഇവിടുത്തെ ദേവിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഭക്തരുടെ വിളിപ്പുറത്തെത്തുന്ന അമ്മയായിട്ടാണ് നാട്ടുകാർ ദേവിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ‘വിളിച്ചാൽ വിളി കേൾക്കുന്ന അമ്മ’ എന്നാണ് ദേവി അറിയപ്പെടുന്നത് തന്നെ. കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാനത്തിന് വഴിതെളിച്ച പ്രമുഖ സന്യാസിവര്യന്മാരായ ശ്രീനാരായണ ഗുരുവും ചട്ടമ്പി സ്വാമികളും വെൺപാലവട്ടം ഭഗവതിയുടെ ചൈതന്യം തിരിച്ചറിയുകയും, ക്ഷേത്രം നവീകരിച്ച് ആരാധന തുടരാൻ നാട്ടുകാർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുകയും ചെയ്തു.

2010-ൽ ബിജു രമേശിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു മഹാക്ഷേത്രമായി മാറ്റുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ ഒരു ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് എല്ലാ വിഗ്രഹങ്ങളുടെയും പുനഃപ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. ഇന്ന് ഈ ക്ഷേത്രം ആ പ്രദേശത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം തന്ത്രി ശ്രീ നരസിംഹ അഡിഗയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, ഇരുനൂറിലധികം പണ്ഡിതന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആറുദിവസം നീണ്ടുനിന്ന ‘സംഗസഹസ്ര ചണ്ഡികായാഗം’ നടന്നു.

ഈ സങ്കീർണ്ണമായ ആചാരങ്ങളിൽ ‘പ്രാതരുത്ഥാന പൂജ’, ‘രുദ്രൈകാദശിനി ഹോമം’, ‘ദുർഗ്ഗാ സപ്തശതീ പാരായണം’, ‘ഋഗ്വേദ പാരായണം’, ‘നവാക്ഷരി ജപം’, ‘യോഗിനീബലി’, ‘അഗ്നിജ്വലനം’, ‘കുമാരി പൂജ’, ‘സുഹാസിനി പൂജ’, ‘അഷ്ടാവധാന സേവ’ തുടങ്ങി മറ്റനേകം കാര്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ക്ഷേത്ര കവാടത്തിൽ അഞ്ച് നിലകളിലായി നിർമ്മിച്ച കൂറ്റൻ ഗോപുരമുണ്ട്. മനോഹരമായി കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത ക്ഷേത്ര കവാടവും ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള രൂപകല്പനകളും (motifs) അങ്ങേയറ്റം സവിശേഷവും കരകൗശല വിദ്യയുടെ മികച്ച പ്രകടനവുമാണ്.

വെൺപാലവട്ടത്തെ ഭഗവതി ശാന്തസ്വരൂപിണിയായാണ് വാഴുന്നത്, എന്നാൽ ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവി രൗദ്രരൂപത്തിലാണ്.

രക്തചാമുണ്ഡി ആരാധനയുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. കരിക്കകം ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും തൊഴുവൻകോട് ചാമുണ്ഡി ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും മൂലസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് വെൺപാലവട്ടം ക്ഷേത്രമാണ്.

ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മൃഗബലി നിലനിന്നിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഇത് പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയും അതിനുപകരം താലപ്പൊലി, കുത്തിയോട്ടം എന്നിവ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പേരാൽ വൃക്ഷം വളരെയേറെ സവിശേഷതകളുള്ള ഒന്നാണ്. ശ്രീനാരായണ ഗുരുദേവൻ കൊളത്തൂക്കര ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ഈ വൃക്ഷച്ചുവട്ടിൽ വിശ്രമിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഭദ്രകാളിയെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടുള്ള എട്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ‘ഭദ്രകാള്യഷ്ടകം’ ഗുരുദേവൻ രചിച്ചത്.

ഭക്തർ ഇവിടെ തുടർച്ചയായ 21 ചൊവ്വാഴ്ചകളിൽ കഠിനമായ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, തങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറുന്നതിനായി അവർ യോഗീശ്വരന് വെറ്റില, അടയ്ക്ക, കാവി വസ്ത്രം എന്നിവയും, ഗണപതി ഹോമവും, പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയായ ദേവിക്ക് സവിശേഷമായ കുങ്കുമം ചാർത്തലും വഴിപാടായി സമർപ്പിക്കുന്നു.

എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മഹാദീപ പ്രദക്ഷിണം എന്ന ചടങ്ങ് നടക്കാറുണ്ട്. മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കണ്ടുവരാത്ത ഒരു അപൂർവ്വ ചടങ്ങാണിത്.