Ernakulam Shiva Temple - utsavakeralam

എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം

ഈ ക്ഷേത്രം കൊച്ചി നഗരത്തിന്റെ (എറണാകുളം) രക്ഷകനായിട്ടാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഡച്ചുകാർ മട്ടാഞ്ചേരി കീഴടക്കുകയും അന്നത്തെ രാജാവ് എറണാകുളത്തെ പ്രദേശത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് ഈ സ്ഥലം പ്രശസ്തമായത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 2,000 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ഹിമാലയത്തിൽ ‘കുളമുനി’ എന്നൊരു സന്യാസി ജീവിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരായിരുന്നു ഗുരുകുലത്തിന്റെ ദൈനംദിന ഭരണകാര്യങ്ങൾ നോക്കിയിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യന്മാരിൽ ഒരാളായ ദേവലൻ, കാട്ടിൽ നിന്ന് പൂജാസാധനങ്ങളും മറ്റും ശേഖരിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഒരു പാമ്പിനെ കാണുകയും, തന്റെ വക്രബുദ്ധി കാരണം ആ പാമ്പിന്റെ കഴുത്തുഞെരിച്ച് അതിനെ വേദനിപ്പിച്ച് സാവധാനം മരണത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയും ചെയ്തു. ഈ ക്രൂരതയ്ക്ക് ശിക്ഷയായി, ദേവലൻ ഒരു പാമ്പായി മാറട്ടെ എന്ന് ഗുരു ശപിച്ചു.

തന്റെ തെറ്റ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ദേവലൻ ബോധോദയമുണ്ടായി ക്ഷമ ചോദിക്കുകയും, ശിവനെ ധ്യാനിച്ച് ശാപമോക്ഷം തേടാൻ കുളമുനി ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.

പാമ്പായി മാറിയ ദേവലൻ കഠിനമായ തപസ്സുചെയ്തു. ഒടുവിൽ ശിവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്, ഒരു കരിമൂർഖൻ പാമ്പ് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ശിവലിംഗമുള്ള ഒരു ഇലഞ്ഞിമരം കണ്ടെത്താൻ അവനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. “ആ ലിംഗവുമെടുത്ത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുക, ദിവസവും അതിനെ പൂജിക്കുക. ആ ശിവലിംഗം എവിടെയാണോ ഉറച്ചുപോകുന്നത്, അന്ന് നീ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകും.” ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ശിവൻ അവനെ അനുഗ്രഹിച്ചു.

നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ദേവലൻ യാത്ര ചെയ്യുകയും, ഒടുവിൽ ഒരു ജലാശയത്തിന് സമീപമുള്ള സ്ഥലത്ത് ആ ശിവലിംഗം ഉറച്ചുപോവുകയും ചെയ്തു. ഉടൻ തന്നെ ദേവലൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം വീണ്ടെടുക്കുകയും അപ്രത്യക്ഷനാകുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഈ ക്ഷേത്രം നിലനിൽക്കുന്നതും അതേ സ്ഥലത്താണ്.

ആ പ്രദേശത്തെ അലക്കുകാർ ഈ അത്ഭുതക്കാഴ്ച കാണുകയും, ശിവഭക്തനും ആ നാട്ടിലെ പ്രമുഖനുമായിരുന്ന തുമ്പത്ത് കൈമളെ വിവരം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

അങ്ങനെ ഈ സ്ഥലത്തിന് ‘ഋഷി-നാഗ-കുളം’ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് ‘ഇരയനാർ (ശിവൻ)-കുളം’ എന്നും, പിന്നീട് ഇന്നത്തെ ‘എറണാകുളം’ എന്നും ആയി മാറി.

ഈ ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്ന് പൂർണ്ണമായും തമിഴ് ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു മുരുകൻ കോവിലുണ്ട്. തമിഴ് ബ്രാഹ്മണ അസോസിയേഷനാണ് ഇതിന്റെ ഭരണം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. കൂടാതെ കർണ്ണാടകയിൽ നിന്നുള്ള ഉഡുപ്പി മാധ്വ സമൂഹത്തിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള ഒരു ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. ഇത് ഒരൊറ്റ ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അപൂർവ്വമായ ഒരു സംഗമം സാധ്യമാക്കുന്നു.

തുമ്പത്ത്, ചേരാനല്ലൂർ വടക്കൂർ, കുറുമൽക്കൂർ, പുതുക്കാട്, കുന്നത്തുനാട് എന്നിവ കൈമൾമാരുടെ ഒരു വംശമാണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്. ഈ അഞ്ച് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കൈമൾ വംശജരാണ് ആദ്യമായി ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരാണ് ഇവിടുത്തെ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയും ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാവിധികൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തത്.

തന്റെ ക്ഷേത്രദർശനങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ, പാർവ്വതീദേവി കിഴക്കേ വാതിലിലൂടെ ശ്രീകോവിലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് അദ്ദേഹം തന്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ കണ്ടു. സ്വാമിയാർ പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഓടിച്ചെന്ന് ആ വാതിൽ പൂട്ടി. പാർവ്വതീദേവി നിത്യവും ശ്രീകോവിലിൽ വസിക്കുമെന്നതിനാൽ ആ വാതിൽ ഇനി ആരും ഒരിക്കലും തുറക്കരുതെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇപ്പോഴും ശ്രീകോവിലിന്റെ കിഴക്കേ വാതിൽ തുറക്കാറില്ല, പകരം പാർവ്വതീദേവിയുടെ ഒരു ചിത്രം മാത്രമാണ് ഈ ഭാഗത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവൃത്തികൾ 1842-ൽ ആരംഭിക്കുകയും 1846-ൽ പൂർത്തിയാവുകയും ചെയ്തു.

ക്ഷേത്രോത്സവ സമയത്ത് രാജകുടുംബത്തിന് താമസിക്കുന്നതിനായി ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്ന് ഒരു കൊട്ടാരം നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കൃത്യമായ പരിപാലനമില്ലാത്തതിനാൽ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഈ കൊട്ടാരം പൂർണ്ണമായും പൊളിച്ചുനീക്കപ്പെട്ടു.

ഗൗരീശങ്കരന്റെ രൂപത്തിലാണ് ശിവനെ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത്. പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയുടെ വലതുഭാഗത്തായി ഒരു ലിംഗമുണ്ട്. വേട്ടേക്കരനോട് (ശിവൻ) ഏറ്റുമുട്ടി കനത്ത പരാജയം നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന, പൂർണ്ണമായും നിസ്സഹായനായ അവസ്ഥയിൽ അർജ്ജുനൻ ആരാധിച്ച ലിംഗമാണിതെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. കല്ലും മണ്ണും കൈയ്യിൽ കിട്ടിയതെന്തും കൂട്ടിക്കലർത്തിയാണ് അർജ്ജുനൻ ഈ വിഗ്രഹം ഉണ്ടാക്കിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് ഇത് ഒരു ശിലാലിംഗമായി മാറുകയായിരുന്നു. ഈ രണ്ട് ലിംഗങ്ങളും ഒരേ സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് കണ്ടെടുത്തത്.