Vaikom Mahadeva Temple - utsavakeralam

വൈക്കം മഹാദേവ ക്ഷേത്രം

‘ദക്ഷിണ കാശി’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വൈക്കം ക്ഷേത്രം എറണാകുളത്തുനിന്ന് 35 കിലോമീറ്റർ തെക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഭക്ഷണം നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ‘അന്നദാന പ്രഭു’ എന്ന ഭാവത്തിലാണ് ഇവിടെ ശിവപെരുമാൾ ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകുന്നത്. എട്ടേക്കർ ഭൂമിയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് നാലിലധികം പേരാലുകളുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള ശിവലിംഗം ത്രേതായുഗത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

വ്യാഘ്രപുരി മാഹാത്മ്യം, ഭാർഗ്ഗവ പുരാണം എന്നിവയിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദിവ്യത്വത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. പണ്ട് അസുരനായിരുന്ന ഖരമഹർഷി കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ചിദംബരത്തെ നടരാജസ്വാമിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുകയും, അദ്ദേഹത്തിന് മൂന്ന് ശിവലിംഗങ്ങൾ സമ്മാനമായി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. രണ്ട് ശിവലിംഗങ്ങൾ ഇരു കൈകളിലുമായി പിടിച്ചും മൂന്നാമത്തേത് കഴുത്തിൽ തൂക്കിയുമാണ് അദ്ദേഹം യാത്ര ചെയ്തത്. ഇതിൽ ഒരു ലിംഗം ഏറ്റുമാനൂരും മറ്റൊന്ന് വൈക്കത്തും അദ്ദേഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. മൂന്നാമത്തെ ശിവലിംഗം ഈ രണ്ട് സ്ഥലങ്ങൾക്കും മധ്യേ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി കടുത്തുരുത്തിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു. ചിദംബരത്തുനിന്നുള്ള മിസ്റ്റിക് സന്യാസിയായ വ്യാഘ്രപാദ മഹർഷി വൈക്കത്തെ ശിവന്റെ ആരാധനയ്ക്കായി സ്വയം സമർപ്പിച്ചു. ഈ സ്ഥലത്തിന് വൈക്കം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്നാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

ഇവിടുത്തെ ശിവലിംഗത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ പരശുരാമൻ, പകുതി മുങ്ങിയ നിലയിലായിരുന്ന ലിംഗത്തിന് ചുറ്റും ഒരു പീഠം നിർമ്മിക്കുകയും പൂജാവിധികളും ഉത്സവങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പും നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു. ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം 11-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ ‘വൈക്കരത്തു ഭടാരാകർ’ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 15, 16, 18 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഇവിടെ നിരവധി നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യ ഇതിന്റെ ഉത്ഭവം എ.ഡി ആറാം നൂറ്റാണ്ടാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മുമ്പ് 108 ഊരാളന്മാരായിരുന്നു (പുരോഹിതന്മാർ) ക്ഷേത്രം ഭരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അവർ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം വടക്കുംകൂർ രാജാവ് ക്ഷേത്രഭരണം ഏറ്റെടുത്തു. 12 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ‘വടക്കുംപുറത്തു പാട്ട്’ എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തപ്പെടുന്നു. ഈ സമയത്ത് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ സാന്നിധ്യവും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ആയിരത്തിലധികം അടി നീളമുള്ള ഇവിടുത്തെ ഊട്ടുപുരയിൽ എല്ലാവർക്കും ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ അന്നദാനം നടത്തുന്നതിനായി ഭക്തർ പണമായി വഴിപാടുകൾ സമർപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭക്ഷണ തയ്യാറെടുപ്പുകളുടെ ചുമതല 16 നായർ കുടുംബങ്ങൾക്കാണ്.

വൈക്കത്തഷ്ടമി ഉത്സവകാലത്ത്, സമീപത്തെ ഉദയനാപുരം ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെ വിഗ്രഹം ഇവിടേക്ക് എഴുന്നള്ളിക്കുന്നു. ശൂരപത്മൻ, താരകാസുരൻ എന്നീ രണ്ട് അസുരന്മാരെ വധിച്ച ശേഷമുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ വിജയയാത്രയെയാണ് ഇത് പ്രതീകവൽക്കരിക്കുന്നത്, തുടർന്ന് ആഘോഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ ഒരു ദിവസം മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിലാണ് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത് – രാവിലെ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയായും, ഉച്ചയ്ക്ക് കിരാതമൂർത്തിയായും, വൈകുന്നേരം ശക്തിപഞ്ചാക്ഷരിയായും.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ നട ശാശ്വതമായി അടഞ്ഞുകിടക്കുകയാണ്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഒരിക്കൽ ഊരാളന്മാർ (പൂജാരിമാർ) തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിനിടയിൽ, അവരിലൊരാൾ ഈ വാതിലിലൂടെ ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് പ്രവേശിക്കുകയും ഭഗവാന് സമർപ്പിച്ചിരുന്ന നിവേദ്യത്തിലേക്ക് വെറ്റിലത്തുപ്പൽ തുപ്പുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം തിരികെ ഇറങ്ങുമ്പോൾ, ദേഹം പുതയ്ക്കാനായി ‘അംഗവസ്ത്രം’ എടുത്തപ്പോൾ അതിൽ നിന്നും ഒരു പാമ്പ് പുറത്തുവന്ന് അദ്ദേഹത്തെ കടിച്ചു. അതേസമയം തന്നെ ആ വാതിൽ തനിയെ അടയുകയും, “ഇനി ആ വാതിൽ തുറക്കരുത്” എന്ന് ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ നിന്ന് ഒരു അശരീരി കേൾക്കുകയും ചെയ്തു.

ക്ഷേത്രമുറ്റത്തെ അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ചാരമാണ് ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്ന ഭക്തർക്ക് ‘വിഭൂതി’ (ഭസ്മം) ആയി നൽകുന്നത്.
വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ എട്ടാം ദിവസം വെളുപ്പിന്, വ്യാഘ്രപാദ മഹർഷിക്ക് ക്ഷേത്രവളപ്പിൽ വെച്ച് ശിവപാർവ്വതിമാരെ ദർശിക്കാനുള്ള ദിവ്യചക്ഷുസ്സുകൾ (ദിവ്യദൃഷ്ടി) ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.
ഒരിക്കൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ്, വൈക്കം ക്ഷേത്രത്തിലേതിന് സമാനമായ ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി അവിടുത്തെ അടുക്കള ജീവനക്കാരെ മുഴുവൻ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. എന്നാൽ വൈക്കം ക്ഷേത്രത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന അതേ രുചി രാജാവിന് കിട്ടിയില്ല. വൈക്കത്തെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചിക്ക് കാരണം അടുക്കളയിൽ ശിവന്റെ സാന്നിധ്യമുള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രമാണെന്ന് അവിടുത്തെ മുഖ്യ പാചകക്കാരൻ ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ, പാർവ്വതി ദേവി ശിവഭഗവാന് ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നത് നേരിട്ട് കാണാനിടയായ സ്ഥലമാണ് ‘മാന്യസ്ഥാനം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്നും ഇവിടെ ദിവസേന കരിന്തിരി കത്താത്ത വിളക്കിനു മുന്നിൽ വാഴയിലയിട്ട് എല്ലാ വിഭവങ്ങളും വിളമ്പാറുണ്ട്.
പുതുശ്ശേരി കുടുംബത്തിലെ ഒരു വാദ്യകലാകാരന്, തന്റെ ചുമതലകൾ തുടർന്നു കൊണ്ടുപോകാൻ ഒരു പുരുഷവാരസൻ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ആ കുടുംബത്തിൽ അന്ന് ഗർഭിണിയായ ഒരു സ്ത്രീ മാത്രമാണുണ്ടായിരുന്നത്. അവർക്കാകട്ടെ ‘പാണികൊട്ട്’ എന്ന വാദ്യം വായിക്കാൻ അറിയുകയുമില്ലായിരുന്നു. ചടങ്ങ് നടക്കുന്നതിന്റെ തലേദിവസം രാത്രി, ആ ചടങ്ങ് ചെയ്യാനായി ഭഗവാൻ സ്വപ്നത്തിൽ വന്ന് അവളോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. പൂർണ്ണവിശ്വാസത്തോടെ അവൾ ആ ചുമതലയേറ്റെടുത്തു. ചടങ്ങിനിടയിൽ ആ വാദ്യമേളം ഒരു ദിവ്യമായ ആവേശത്തിലെത്തിയെന്നും, പ്രധാന പൂജാരിക്ക് പോലും ഭൂതഗണങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഒടുവിൽ മറ്റൊരു തന്ത്രി ബ്രാഹ്മണൻ വന്ന് അവരെ രക്ഷിക്കുകയാണുണ്ടായത്. രണ്ട് തന്ത്രി പ്രമുഖരുടെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് അന്ന് ആ ചടങ്ങ് പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഇന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രം മേക്കാടൻ, വട്ടപ്പള്ളി എന്നീ രണ്ട് താന്ത്രിക കുടുംബങ്ങളാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.
വൈക്കത്തഷ്ടമി അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഉദയനാപുരം സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി വൈക്കത്തുനിന്ന് യാത്രതിരിക്കുന്നു. അച്ഛനും മകനും തമ്മിലുള്ള ഈ വേർപിരിയൽ അത്യന്തം നാടകീയമാണ്. ഈ സമയത്ത് വാദ്യോപകരണങ്ങളിൽ സങ്കടമുണർത്തുന്ന രാഗങ്ങളാണ് വായിക്കാറുള്ളത്.