ശുകപുരം ദക്ഷിണാമൂർത്തി ക്ഷേത്രം
പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച യഥാർത്ഥ 32 ഗ്രാമങ്ങളിൽ (പ്രവിശ്യകളിൽ) പെടുന്നതാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ആറാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഭരിച്ചിരുന്ന രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം ഈ പ്രദേശത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. വേദവ്യാസന്റെ മകനായ ശുകമഹർഷിയാണ് ഇവിടുത്തെ വിഗ്രഹ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്.
ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠാ സമയത്ത്, ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ശുഭമുഹൂർത്തം സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു മയിൽ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും വലംവെയ്ക്കുമെന്ന് പ്രവചിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ജനം ആ അടയാളത്തിനായി കാത്തിരുന്ന് ക്ഷമകെട്ടു. അതിനിടയിൽ, മയിൽപ്പീലി കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കാവടിയുമേന്തി ഒരാൾ ആ വഴി കടന്നുപോയി.
ഇതൊരു നിമിത്തമായി കണ്ട് അവർ ശിവലിംഗം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ഇതിനുതൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ശുകമഹർഷി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതും, അതേസമയം തന്നെ ഒരു മയിൽ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും പറന്നതും.
തങ്ങൾക്ക് സംഭവിച്ച പിഴവ് നാട്ടുകാർക്ക് മനസ്സിലായെങ്കിലും, അതിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ലെന്നും തെക്കോട്ട് ദർശനമായി മറ്റൊരു ലിംഗം കൂടി പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സമയമാണിതെന്നും ശുകമഹർഷി അവർക്ക് വിശദീകരിച്ചു കൊടുത്തു. അങ്ങനെ ശുകമഹർഷി തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ തെക്കോട്ട് ദർശനമായി ദക്ഷിണാമൂർത്തിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഈ ക്ഷേത്രം വേദപഠന കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. 1990-ൽ എച്ച്.ആർ ആന്റ് സി.ഇ (HR&CE) വകുപ്പ് ഏറ്റെടുത്ത ഈ ക്ഷേത്രം ഇപ്പോൾ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ശുകപുരത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്ന ആഴ്വാഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കളാണ് കേരളത്തിൽ ശൈവമതത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയത്.
പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച 32 ഗ്രാമങ്ങളിൽ (പ്രവിശ്യകളിൽ) ഏഴെണ്ണത്തിൽ മാത്രമാണ് വൈദിക യാഗങ്ങൾ നടന്നിട്ടുള്ളത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് കീഴിൽ 369 ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ 96 ശതമാനവും ഋഗ്വേദികളും ബാക്കിയുള്ളവർ സാമവേദികളുമാണ്. ഈ ഋഗ്വേദ പണ്ഡിതന്മാർ, ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ശൈലിയിൽ കൂടുതൽ സംക്ഷിപ്തവും ക്രമീകരണത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യവസ്ഥാപിതവുമായ, ഏറെ അപൂർവ്വമായ ‘കൗഷീതക’ (ശാങ്ഖായന) ശാഖയാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു പ്രശസ്ത ഋഗ്വേദ കേന്ദ്രമാണെങ്കിലും, ഇവിടുത്തെ ബ്രാഹ്മണരെ യജുർവേദവും പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഉച്ചാരണശൈലി മറ്റ് യജുർവേദ പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്ന് അല്പം വ്യത്യസ്തമാണ്. ഋഗ്വേദ പാരായണത്തിന്റെ രണ്ട് ശൈലികളും, ജൈമിനീയ ചരണ ശൈലിയിലുള്ള സാമവേദവും, യജുർവേദ പാരായണത്തിന്റെ സവിശേഷമായ ശൈലിയും കേൾക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്ന കേരളത്തിലെ ഏക പ്രതിഷ്ഠ ഒരുപക്ഷേ ഇതായിരിക്കാം.
ഭൂമിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനും ആഗോള സമാധാനം കൊണ്ടുവരുന്നതിനുമായി നടത്തുന്ന, 4,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള വൈദിക അനുഷ്ഠാനമായ ‘അതിരാത്രം’ ഇരുപത്തിയഞ്ചിലധികം തവണ ഇവിടെ നടത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്ന ഖ്യാതി ഈ ഗ്രാമത്തിനുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് നാല് പ്രധാന സങ്കല്പങ്ങൾ ഉള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു. വ്യാഖ്യാന ദക്ഷിണാമൂർത്തി, യോഗ ദക്ഷിണാമൂർത്തി, വീണാധര ദക്ഷിണാമൂർത്തി, ജ്ഞാന ദക്ഷിണാമൂർത്തി എന്നിവയാണവ.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, ‘ബലിക്കല്ലിന്റെ’ വടക്കുവശത്തായി കിണർ പോലുള്ള ഒരു അറയും അതിനടിയിൽ ഒരു പാറക്കെട്ടുമുണ്ട്. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, കാശിയിലേക്ക് നിമിഷനേരം കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരാൻ (ടെലിപോർട്ടേഷൻ) സഹായിക്കുന്ന ഒരു തുരങ്കം ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. കാശിയിലെ പൂജാരി സുകാപുരത്ത് വന്ന് പൂജകൾ നടത്തുന്നതിനായി ഈ വഴി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പൂജാരിമാരുടെ ‘തപശ്ശക്തി’ കുറഞ്ഞതുമൂലം ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഈ പാത അടഞ്ഞുപോയി എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂരയിൽ പല വലിപ്പത്തിലുള്ള ദേവഗണങ്ങളുടെ ഒരു നിര തന്നെയുണ്ട്. ഈ ദേവതകളിൽ ഓരോന്നും പ്രത്യേക യോഗാത്മക അളവുകളോടെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത് കൂടാതെ ചില വൈദിക മന്ത്രങ്ങൾ അതിൽ കൊത്തിയെടുത്തിട്ടുമുണ്ട്.
ഋഗ്വേദ മന്ത്രങ്ങളാൽ സുകാപുരം മുഖരിതമായപ്പോൾ, ഇവിടെ വസിക്കാൻ കഴിയാതെപോയ ഭൂതഗണങ്ങൾ വൈദിക പണ്ഡിതന്മാർ താമസിച്ചിരുന്ന പ്രദേശം വെള്ളത്തിലാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അവർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് മണ്ണു തുരക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതറിഞ്ഞ ദക്ഷിണാമൂർത്തി ഒരു കാട്ടുപൂവൻകോഴിയുടെ രൂപം പൂണ്ട് കൂവാൻ ആരംഭിച്ചു. ഇത് സൂര്യോദയത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് ഭൂതഗണങ്ങൾ അവിടെനിന്നും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. ഈ സ്ഥലം പിന്നീട് ‘ആട്ടത്തോട്’ എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ഇന്ന്, നെൽവയലുകളുടെ നടുവിലുള്ള ഈ സ്ഥലം ആരുടെയും ശ്രദ്ധപതിയാതെ കിടക്കുകയാണ്.
എല്ലാ യാഗകർമ്മങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രബിന്ദുവായാണ് സുകാപുരം ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിൽ നടത്തുന്ന എല്ലാ യാഗങ്ങൾക്കും തുടക്കം കുറിക്കുന്നതിനായി സുകാപുരം ക്ഷേത്രവളപ്പിലെ മണ്ണാണ് കൊണ്ടുപോകാറുള്ളത്. കേരളത്തിൽ നടക്കുന്ന ഏതൊരു വലിയ യാഗത്തിനും സുകാപുരത്തെ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ അനുവാദം വാങ്ങാറുണ്ട്.
1868 മുതൽ, സുകാപുരത്തെ പണ്ഡിതന്മാർ മുന്നൂറിലധികം ‘അഗ്ന്യാധാന യജ്ഞങ്ങൾക്കും’, 150-ലധികം സോമയാഗങ്ങൾക്കും, ഏകദേശം 25 അതിരാത്രങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. വൈദിക മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങൾക്കൊപ്പം 10,800 ഇഷ്ടികകൾ ക്രമീകരിച്ച് പക്ഷിയുടെ രൂപം സൃഷ്ടിക്കുന്ന, 12 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും അപൂർവ്വമായ വൈദിക അനുഷ്ഠാനമാണ് അതിരാത്രം.
കേരളത്തിലെ പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനും ശില്പിയുമായ കെ. എം. വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരി (ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി) സുകാപുരം ക്ഷേത്രത്തെ തന്റെ കലയ്ക്കുള്ള ഒരു വലിയ പ്രചോദനമായി പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഉപദേവതകൾ:
- ഗണപതി
- ഗണപതി കിഴക്കോട്ട് ദർശനം അരുളുന്ന ശിവ ലിംഗം
- പാർവ്വതി
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:
- ശിവരാത്രി

