മധുർ മദനന്തേശ്വര സിദ്ധി വിനായക ക്ഷേത്രം
കാസർകോട്ടെ മധൂർ ക്ഷേത്രം ഒരു വാസ്തുവിദ്യാ അത്ഭുതമാണ്. ഈ സമുച്ചയത്തിലെ ആദ്യത്തെ ക്ഷേത്രം ശിവന്റേതായിരുന്നു. കൊട്ടാരക്കര ഗണപതി ശിവനേക്കാൾ ജനപ്രിയനായി വളർന്നതുപോലെ, മധൂരിലും അതുതന്നെയാണ് സംഭവിച്ചത് – ഗണപതിയുടെ വരവോടെ ഈ പുണ്യസങ്കേതം ഗണപതിയുടെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
മധുര ജാതിയിൽപ്പെട്ട ഒരു ദളിത് സ്ത്രീ പശുക്കൾക്ക് പുല്ല് ചെത്തുന്നതിനിടയിൽ നിബിഡ വനത്തിൽ ഒരു ശിവലിംഗം കണ്ടെത്തിയെന്നാണ് ഇതിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥ പറയുന്നത്. ഈ വാർത്ത മയിപ്പാടി രാമവർമ്മ രാജാവിന്റെ അടുത്തെത്തുകയും അദ്ദേഹം ഈ സ്ഥലത്ത് ഒരു ശിവക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആ സ്ത്രീയോട് അവളുടെ അരിവാൾ ദൂരേക്ക് എറിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. എല്ലാവരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അത് വളരെ ദൂരെ പറന്നുപോയി മധുവാഹിനി നദിക്ക് സമീപം വീണു; അവിടെ അവർ ഒരു പുലിയെയും പശുവിനെയും ഒരുമിച്ച് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.
ഇതൊരു ശുഭലക്ഷണമായി കണ്ട രാജാവ്, നീലേശ്വരം രാജാവ് അയച്ച പണ്ഡിതന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ കാസർകോട്ടെ അടൂർ മഹാലിംഗേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതേ ഘടന അനുകരിച്ച് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു.
പൂജ ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം, രാജാവ് നിത്യനിദാനങ്ങൾക്കായി നിരവധി പൂജാരിമാരെ കൊണ്ടുവന്നു. ഈ പൂജാരിമാരുടെ ചെറിയ കുട്ടികൾ ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റും കളിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അവരിലൊരാൾ ഗണപതിയുടെ ഒരു ചിത്രം വരയ്ക്കുകയും മുതിർന്നവരിൽ നിന്ന് കണ്ട എല്ലാ ആചാരങ്ങളും അനുകരിച്ച് പൂജിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.
കാലക്രമേണ ഈ രൂപം വലുതാകാൻ തുടങ്ങി. മുതിർന്ന പൂജാരി ഈ അത്ഭുതം ശ്രദ്ധിക്കുകയും, തുടർന്നാണ് അവർ ഇവിടെ ഗണപതിയുടെ സാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിൽത്തന്നെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തത്. മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച്, ധർമ്മഗുപ്ത രാജാവ് പയസ്വിനി നദിക്കരയിൽ ഒരു യാഗം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. യാഗത്തിൽ വിഘ്നേശ്വരനെ ആവാഹിക്കാതിരുന്നതിനാൽ, ഇടയ്ക്കിടെ പെയ്ത മഴ യാഗത്തിന്റെ പരാജയത്തിന് കാരണമായി.
ഇതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കാൻ രാജാവ് ജ്യോതിഷികളുമായി ആലോചിച്ചപ്പോൾ അവർ കാരണം വ്യക്തമാക്കി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം കുട്ടികൾ വരച്ച ഗണപതിയെ കാണാനായി മധൂർ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുകയും, അവിടെ ഭഗവാന്റെ മഹനീയമായ സാന്നിധ്യം നേരിട്ടറിയുകയും ചെയ്തു.
ക്ഷേത്ര ഐതിഹ്യവും ചരിത്രവും
ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ കാശി വിശ്വനാഥ ലിംഗം ദക്ഷിണാമൂർത്തി സങ്കൽപ്പത്തിലുള്ളതാണ്. രാമരാജ വൊഡയാർ രാജാവ് തന്റെ വിജയകരമായ കാശി സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഇവിടെ ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ ശ്രീകോവിൽ നിർമ്മിച്ചു.
പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിൽ ‘നമസ്കാര മണ്ഡപ’ത്തിന് പുറമെ ഒരു ‘നാദമണ്ഡപ’വും ഉണ്ട്. ഈ നാദമണ്ഡപത്തിൽ നിരവധി വാദ്യോപകരണങ്ങൾ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നു.
വാസ്തുവിദ്യ
- ശ്രീകോവിൽ: ഈ ക്ഷേത്രം മൂന്ന് നിലകളുള്ള ഒരു ‘ത്രിതല ശ്രീകോവിൽ’ ആണ്.
- പ്രണാലം: ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ‘പ്രണാലം’ (ഗർഭഗൃഹത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് അഭിഷേക ജലം പുറത്തേക്ക് ഒഴുക്കിക്കളയാൻ വാസ്തുവിദ്യാപരമായി ഒരുക്കുന്ന സംവിധാനം) ഇല്ല.
- തടിയിലെ ശില്പകല: ക്ഷേത്ര കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉൾവശത്തുള്ള മണ്ഡപത്തിലും, പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും നിലകളുടെ പുറംഭാഗത്തും ആകർഷകവും മനോഹരവുമായ തടിയിലുള്ള കൊത്തുപണികൾ സമൃദ്ധമായി കാണാം.
ഉത്സവ ആചാരങ്ങൾ
ഉത്സവ എഴുന്നള്ളിപ്പുകൾക്ക് ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കാത്ത ഒരു ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടെ പ്രദക്ഷിണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘തിടമ്പ്’ വളരെ ഭാരമേറിയതാണ്, ഇത് ഉയർത്താൻ രണ്ട് പേർ വേണം.
ചരിത്രപരമായ അടയാളങ്ങൾ
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്ത് ഗ്രാനൈറ്റ് (കൃഷ്ണശില) കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു സ്തംഭവുമുണ്ട്. ഒരു പാണ്ഡ്യ രാജാവ് തുളുവ രാജ്യം ആക്രമിച്ചതായാണ് കഥ. ആ സമയത്ത്, ചാലൂക്യ രാജാവായിരുന്ന ജയസിംഹൻ ഒന്നാമൻ (എ.ഡി. 641 – 673) അധിനിവേശക്കാരന്റെ ആക്രമണത്തെ നേരിടുകയും അവനെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പാണ്ഡ്യ രാജാവിനുമേലുള്ള തന്റെ വിജയത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് അദ്ദേഹം ഈ സ്തംഭം നിർമ്മിച്ചത്.
ചന്ദ്രശാല (കിണർ)
ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ കിണർ ‘ചന്ദ്രശാല’ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
1784-ൽ ടിപ്പു സുൽത്താൻ ഈ ക്ഷേത്രം ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, ഉപദേവതമാരുടെ ശ്രീകോവിൽ അദ്ദേഹം നശിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് നേരെ തിരിഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തൊണ്ട വല്ലാതെ വരണ്ടുപോയി. അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഓടിക്കയറി ഈ കിണറ്റിലെ വെള്ളം കുടിച്ചു. വെള്ളം കുടിച്ച നിമിഷം, യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ വീര്യവും ചോർന്നുപോയി.
അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രം വിട്ടുപോയെങ്കിലും, താൻ ഈ ക്ഷേത്രം ആക്രമിച്ചിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവായി ചന്ദ്രശാലയിൽ തന്റെ വാളുകൊണ്ട് ഒരു വെട്ടുപാട് അവശേഷിപ്പിച്ചു. ഈ അടയാളം ഈ നിർമ്മിതിയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് കാണാൻ കഴിയും.
ഉപദേവതകൾ:
- കാശി വിശ്വനാഥ്
- ധർമ്മ ശാസ്താവ്
- ദുർഗ്ഗ
- സുബ്രഹ്മണ്യൻ
- ഹൻസരൂപ സദാശിവൻ
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:
- മേടത്തിലെ അഞ്ചു ദിവസത്തെ ഉത്സവം