Thirunelli Mahavishnu Temple

തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം

ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും

എല്ലാ ഭാഗത്തും മലനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വയനാട്ടിലെ ഒരു പുണ്യസങ്കേതം: വടക്ക് ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളും, കിഴക്ക് നരിനിധി മലയും, തെക്ക് കമ്പ മലനിരകളും, പടിഞ്ഞാറ് കരിമല മലനിരകളും. ചുറ്റും പച്ചപ്പാൽ നിറഞ്ഞ വയനാട്, കേരളത്തിൽ അധികം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യപ്പെടാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഈ പ്രദേശം നിഗൂഢത നിറഞ്ഞതാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായി തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. പത്മപുരാണത്തിൽ, സഹ്യപർവ്വതത്തിലെ അമലകി ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവദേവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് വേദവ്യാസൻ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. തിരുനെല്ലി ഇതിനോട് യോജിച്ചുപോകുന്നതാണ്. ഇത് വളരെ പുരാതനമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലേതാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഗയ, കാശി, രാമേശ്വരം എന്നിവയോളം പവിത്രമായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതിനെ ‘തെൻകാശി’ എന്നും ‘ദക്ഷിണ ഗയ’ എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഇവിടെവച്ചാണ് ബ്രഹ്മാവ് ആ വനപ്രദേശം കണ്ട് ആനന്ദഭരിതനായതും, അതിനിടയിൽ ഒരു നെല്ലിമരം (അമലകം) കാണുകയും അതിൽ മഹാവിഷ്ണുവിനെ ദർശിച്ച് ‘തിരുനെല്ലി പെരുമാൾ’ എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തത്.

ഭാസ്കര രവിവർമ്മയുടെ കാലത്തെ ചെമ്പുതകിട് ലിഖിതങ്ങൾ (എ.ഡി. 978) കാണിക്കുന്നത്, രാജാവ് ‘കീഴ്ക്കാട്ടുപുഴ ചേരിക്കൽ’ (ഇന്നത്തെ കബനി) എന്ന ഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിന് ദാനം ചെയ്തതായാണ്. കുറുമ്പ്രനാട്ടിലെ മൂത്ത അംഗങ്ങളായ കുഞ്ഞുകുട്ട വർമ്മനും വീര കുഡംബരിയാരും ഭൂമി ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

വേദവ്യാസൻ – പരശുരാമൻ – ശ്രീരാമൻ, കൃഷ്ണൻ എന്നിവരുടെ കാലം മുതൽ പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അക്കാലത്ത് പാപനാശിനി ഗ്രാമം, പഞ്ചതീർത്ഥ ഗ്രാമം (ഇന്നത്തെ പൈഗട്ടിരി) എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ഗ്രാമങ്ങൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഭാഷാചമ്പുവായ ‘ഉണ്ണിയച്ചിചരിത’ത്തിലും ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്, ഇത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവദാസി നൃത്ത-സംഗീത സമ്പ്രദായം നിലനിന്നിരുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചിറയ്ക്കൽ, കോട്ടയം, കടത്തനാട് രാജവംശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം തിരുനെല്ലിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കോട്ടയം കുടുംബത്തിനായിരുന്നു, പിന്നീട് ഇത് മൂസത് സമുദായത്തിലേക്ക് (വടക്കില്ലം) മാറുകയും, അവർ 1939-ൽ ഇതിനെ മലബാർ ദേവസ്വത്തിന് കീഴിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് നിർമ്മിച്ച കരിങ്കല്ല് കൊണ്ടുള്ള ഈ ജലപാത, വരിക്കര നായനാർ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ചിറക്കൽ രാജാവിന്റെ പത്നിയാണ് പണികഴിപ്പിച്ചതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ഏകദേശം 1.5 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള പാപനാശിനി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ നിന്നാണ് ഇത് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നത്. വരാഹതീർത്ഥത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇതിന്റെ നിർമ്മാതാക്കൾ ചാലൂക്യ രാജ്യത്തുനിന്നുള്ളവരായിരിക്കാം എന്നാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിലെ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ടുള്ള മണ്ഡപം നിർമ്മിച്ചത് കുടക് (Coorg) രാജാവാണെന്നും എന്നാൽ കോട്ടയം രാജവംശം അതിനെ എതിർത്തുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം നിരാശനായ രാജാവ് അവശേഷിച്ച കല്ലുകൾ ശ്രീ ലവകുശ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റിയെങ്കിലും അവിടെയും അത് നിരസിക്കപ്പെട്ടു. ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് കുടകിൽ അഞ്ച് സഹോദരങ്ങളുണ്ടെന്നും അവർക്കായി അവിടെ ഓരോ ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ടെന്നുമാണ് കുടകിലെ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നത്. ഏഗുഡപ്പ, പാലൂരപ്പ, ബൈത്തൂരപ്പ, ബന്താരുപ്പ, പാലംഗളൂത്തമ്മ എന്നിവരാണ് ആ ദൈവങ്ങൾ.

ബ്രഹ്മാവ് ഇന്നും രാത്രികാലങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷ്ണുപൂജ നടത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തുള്ള കുളത്തിന്റെ നടുവിലായി വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതീകങ്ങളുള്ള ഒരു പാറയുണ്ട്. ഇവിടെ വെച്ചാണ് വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിന് ജ്ഞാനം പകർന്നു നൽകിയതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പാണ്ഡവർ ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ച വേളയിലാണ് ഇത് കൊത്തിയെടുത്തതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമായി 64 ഓളം പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളുണ്ട്. ശംഖതീർത്ഥം, ചക്രതീർത്ഥം, പദ്മതീർത്ഥം, ഗദാതീർത്ഥം, പാദതീർത്ഥം എന്നീ അഞ്ച് പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥാനമാണ് പഞ്ചതീർത്ഥ കുളം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.

തിരുനെല്ലിയിൽ നിന്ന് പാപനാശിനിയിലേക്കുള്ള വഴിയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗുഹാക്ഷേത്രമാണ് ഗുണ്ണിക ക്ഷേത്രം. ഗുണ്ണിക ശിവക്ഷേത്രത്തെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു രഹസ്യ തുരങ്കം ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

തിരുനെല്ലിയിൽ നിന്ന് കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് ‘ഭൂതത്തെ പറഞ്ഞയയ്ക്കൽ’ എന്നൊരു ചടങ്ങും, അവ തിരികെ തിരുനെല്ലിയിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന ഒരു ആചാരവും നിലവിലുണ്ട്.

വിഷുദിനത്തിലാണ് തിരുനെല്ലി ഉത്സവം സമാപിക്കുന്നത്. തിരുവങ്ങാട് ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, “തിരുനെല്ലിയിലെ ഉത്സവം കഴിഞ്ഞോ?” എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ ചോദിക്കുന്ന ഒരു പതിവുണ്ട്. അനുകൂലമായ മറുപടി ലഭിച്ചതിന് ശേഷമേ അവിടെ ഉത്സവം ആരംഭിക്കുകയുള്ളൂ.