ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം
ക്ഷേത്ര ചരിത്രം
ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാൻ തൻ്റെ അവതാരലക്ഷ്യങ്ങളെല്ലാം പൂർത്തിയാക്കി ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യശരീരം വെടിയുന്നതിന് മുൻപ്, തൻ്റെ പ്രധാന ശിഷ്യനായ ഉദ്ധവരോട് മുങ്ങിപ്പോയ ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് ഒരു വിഗ്രഹം വീണ്ടെടുക്കാനും അത് ഏതെങ്കിലും ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ വിഗ്രഹം യഥാർത്ഥത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ആരാധിച്ചിരുന്നതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസുദേവരും ദേവകിയും ഈ വിഗ്രഹം പൂജിച്ചിരുന്നു. ഈ മഹത്തായ ദൗത്യം നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനായി ഉദ്ധവർ ഗുരുവിനോടും (ബൃഹസ്പതി) വായുദേവനോടും അഭ്യർത്ഥിച്ചു.
അവർ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയും ഒരു വശത്ത് താമരപ്പൊയ്കയും അതിനടുത്തായി ഒരു ശിവ-പാർവ്വതി ക്ഷേത്രവും കാണുകയും ചെയ്തു. പരശുരാമൻ്റെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് ഇവിടെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടത്. അങ്ങനെ ഈ സ്ഥലത്തിന് ഗുരുവായൂർ (ഗുരു + വായു + ഊര്) എന്ന പേര് ലഭിച്ചു. കാലക്രമേണ പല രേഖകളും നശിച്ചുപോയതിനാൽ ക്ഷേത്ര ചരിത്രത്തിന് 5,000 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശ്രീകോവിൽ എ.ഡി 1638-ൽ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. 1716-ൽ ഡച്ച് പട ക്ഷേത്രത്തിലെ സമ്പത്ത് കൊള്ളയടിച്ചു. പിന്നീട് ഹൈദരാലിയുടെ അധിനിവേശ കാലത്തും, തുടർന്ന് 1789-ൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മകൻ ടിപ്പു സുൽത്താൻ്റെ കാലത്തും ക്ഷേത്രം ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും സമ്പത്ത് കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ക്ഷേത്രം തകർക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ വലിയ തോതിലുള്ള ധനം ഈ ഭരണാധികാരികൾക്ക് കൈക്കൂലിയായി നൽകേണ്ടി വന്നിരുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വിഗ്രഹം ഒരു രഹസ്യ അറയിൽ ഒളിപ്പിക്കുകയും, കുറച്ചു വർഷങ്ങളോളം ശ്രീവേലി വിഗ്രഹം ഗുരുവായൂരിൽ നിന്ന് 200 കിലോമീറ്റർ തെക്കുള്ള അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. 1825 മുതൽ 1900 വരെ ഉള്ളനാട് പണിക്കന്മാർ ക്ഷേത്ര കാര്യങ്ങൾ നോക്കിനടത്തി. ഈ കുടുംബം തങ്ങളുടെ സേവനം മുതൽ സ്വത്തുക്കൾ വരെ ക്ഷേത്രത്തിനായി സമർപ്പിച്ചു. 1859 മുതൽ 1892 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ചുറ്റമ്പലം, വിളക്കുമാടം, കൂത്തമ്പലം, ശാസ്താ നട എന്നിവ നവീകരിക്കുകയും ചെമ്പുതകിട് മേയുകയും ചെയ്തു.
1900-ൽ മാനേജരായിരുന്ന കോന്തി മേനോൻ ആരാധനാ സമയങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുകയും ക്ഷേത്രപരിസരം വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം വലിയ മണി സ്ഥാപിക്കുകയും നെല്ലറ പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ക്ഷേത്രം കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലും, അതിനുശേഷം മല്ലിശ്ശേരി മനയിലെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ, സാമൂതിരി കുടുംബത്തിലെ പ്രതിനിധികൾ, പുഴക്കര ചേന്നാസ് മനയിലെ തന്ത്രി എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം മാനേജിംഗ് കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലുമായി.
ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ
പ്രശസ്ത ഗായകനായിരുന്ന ചെമ്പൈക്ക് ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഒരു ഡോക്ടർക്കും അദ്ദേഹത്തെ സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രാർത്ഥിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ഗായകന് തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട ശബ്ദം തിരികെ ലഭിച്ചത്.
ഗുരുവായൂർ കേശവൻ
ഗുരുവായൂരപ്പന് ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായിരുന്നു ഗുരുവായൂർ കേശവൻ എന്ന ആന. ഈ ആനയെ നിയന്ത്രിക്കാൻ വളരെ കുറച്ചു ശ്രമം മാത്രമേ വേണ്ടിയിരുന്നുള്ളൂ; ക്ഷേത്രത്തിലെ എല്ലാ ചടങ്ങുകളും, അതിനായി താൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട നിലപാടുകളും അതിന് കൃത്യമായി അറിയാമായിരുന്നു. ഭക്തർ ആ ഗാംഭീര്യമുള്ള ജീവിയിൽ ദൈവീകത ദർശിച്ചു.
1976 ഡിസംബർ 2-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി നാളിൽ, ഭഗവാന്റെ തിടമ്പ് തലയിലേറ്റിയപ്പോൾ കേശവന് കാലുകൾ താങ്ങിനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉടൻ തന്നെ തിടമ്പ് മറ്റൊരു ആനയിലേക്ക് മാറ്റുകയും കേശവനെ കോവിലകം പറമ്പിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. ഭഗവാന്റെ നേരെ തുമ്പിക്കൈ നീട്ടിപ്പിടിച്ച്, തന്റെ 72-ാം വയസ്സിൽ ആ ആന ചരിഞ്ഞു. 54 വർഷക്കാലം ഗജരാജൻ കേശവൻ ഭഗവാനെയും ഭക്തരെയും സേവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊമ്പുകൾ ഇന്നും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മഞ്ചാടിക്കുരു കഥ
ഒരു വൃദ്ധയായ സ്ത്രീ മഞ്ചാടിക്കുരുക്കൾ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ ശേഖരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ബാഗ് നിറയെ മഞ്ചാടിക്കുരു ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ആഗ്രഹം. വലിയ ഭക്തിയോടെ അവ ശേഖരിച്ച അവർ, ദിവസങ്ങളോളം യാത്ര ചെയ്ത് ഗുരുവായൂരിലെത്തി. രാജകുടുംബത്തിന്റെ സന്ദർശന സമയത്താണ് അവർ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയത്. കാവൽക്കാർ അവരെയും മറ്റ് ഭക്തരെയും തള്ളിമാറ്റി. ആ തിരക്കിനിടയിൽ, മഞ്ചാടിക്കുരു നിറഞ്ഞ ബാഗ് അവരുടെ കൈയിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴുകയും കുരുക്കൾ നാലുപാടും ചിതറുകയും ചെയ്തു.
ആ നിമിഷം തന്നെ, ക്ഷേത്രത്തിലെ ആനകൾ ഇടഞ്ഞോടുകയും, “എന്റെ ഭക്ത ശ്രദ്ധയോടെ ശേഖരിച്ച മഞ്ചാടിക്കുരു എവിടെ?” എന്ന് ചോദിച്ചുകൊണ്ട് ഭഗവാന്റെ അശരീരി ക്ഷേത്രത്തിൽ മുഴങ്ങുകയും ചെയ്തു. ചിതറിപ്പോയ ഓരോ മഞ്ചാടിക്കുരുവും പെറുക്കിയെടുത്ത് ഭഗവാന് സമർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമാണ് കാര്യങ്ങൾ സാധാരണ നിലയിലായത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീകോവിലിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിന് സമീപം ഇന്നും ഒരു ഉരുളി വെച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ മഞ്ചാടിക്കുരു നിറച്ചിരിക്കുന്നു.
വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ
വില്വമംഗലത്തിന് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ചാണ് ജ്ഞാനോദയം ഉണ്ടായത്. തന്റെ ജ്ഞാനോദയ അവസ്ഥയിൽ അദ്ദേഹം 328 ശ്ലോകങ്ങൾ ആലപിച്ചു, ഇത് പിൽക്കാലത്ത് ‘കൃഷ്ണകർണ്ണാമൃതം’ എന്ന പേരിലുള്ള പ്രശസ്തമായ ഭക്തികാവ്യമായി മാറി.
ഉപദേവതകൾ:
- ഗണപതി
- ഹനുമാൻ
- മുരുകൻ
- ഭഗവതി
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:
- ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി
- ചിങ്ങത്തിലെ അഷ്ടമി രോഹിണി
- നാല്പത്തൊന്നു ദിവസത്തെ മണ്ഡലകാലം
- വിഷു
- നവരാത്രി
- കുചേലദിനം