കിള്ളിക്കുറുശ്ശി മഹാദേവ ക്ഷേത്രം
ശുകമഹർഷിയാൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം ഭാരതത്തിലെ 108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഇവിടുത്തെ വിഗ്രഹം പണ്ട് ബ്രഹ്മാവ് ആരാധിച്ചിരുന്നതാണെന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. മലപ്പുറത്തെ ശുകപുരം ക്ഷേത്രത്തെപ്പോലെ ഇതും ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ സങ്കേതമാണ്. ലഭ്യമായ രേഖകൾ പ്രകാരം 1870 വരെ ഈ ക്ഷേത്രം പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന തെക്കേ മംഗലം ദേശത്തിന്റെ (കിള്ളിമംഗലം/കിള്ളിക്കുറുശ്ശിമംഗലം) കീഴിലായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇത് കൊച്ചി രാജാക്കന്മാരുടെ കീഴിലും, അതിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് മലബാറിന്റെ കീഴിലുമായി.
വൈക്കം ശിവന്റെ ഭാവവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്, ഇതിൽ നിന്നാണ് “വൈക്കത്തെപ്പകുതി കിള്ളിക്കുറുശ്ശിയിൽ” എന്ന പ്രശസ്തമായ ചൊല്ലുണ്ടായത്. അതുകൊണ്ടാണ് വൈക്കത്തഷ്ടമി ഈ ക്ഷേത്രത്തിലും വളരെ വിപുലമായി ആഘോഷിക്കുന്നത്.
ഗർഭിണിയായ ഒരു നമ്പ്യാർ സ്ത്രീ ക്ഷേത്രക്കുളത്തിന് സമീപത്തുനിന്ന് ഒരു മാല കണ്ടെത്തുകയും, അത് ഉടൻ തന്നെ അതിന്റെ ഉടമയായ ഒരു അന്തർജനത്തിന് (ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീക്ക്) തിരികെ നൽകുകയും ചെയ്തു. ആ അന്തർജനം അവരെ അനുഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, കലാലോകത്ത് ഒരു ഇതിഹാസമായി മാറുന്ന ഒരു മകന് അവർ ജന്മം നൽകുമെന്ന് പ്രവചിച്ചു. ആ അനുഗൃഹീത ബാലൻ മറ്റാരുമല്ല, ‘ഓട്ടൻതുള്ളൽ’ എന്ന നാടോടി കലാരൂപത്തിന്റെ പിതാവായ കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ ആയിരുന്നു. കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ (1700 – 1770) ജനിച്ചത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തമായ പല വരികളിലും കിള്ളിക്കുറുശ്ശിയുടെ പേര് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.
തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന മാർത്താണ്ഡവർമ്മ കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനങ്ങൾക്ക് സമ്മാനമായി പണം നൽകുമ്പോൾ, ആ പണം ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി വലിയ രീതിയിൽ വിനിയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് നമ്പ്യാർ ഉറപ്പുവരുത്തിയിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ലിന് സമീപം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകളെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന ചില ലിഖിതങ്ങൾ ഇന്നുമുണ്ട്.
ശുകമഹർഷി ഇവിടെ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച അതേ സമയത്തുതന്നെയാണ് പരശുരാമൻ തിരുവില്വാമലയിൽ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ഒരു ഭക്തൻ ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളും സന്ദർശിച്ചാൽ മാത്രമേ തീർത്ഥാടനം പൂർണ്ണമാകൂ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഘൃതാചി എന്ന അപ്സരസ്സാണ് ശുകമഹർഷിയുടെ മാതാവ്.
തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ്, കൊച്ചി രാജാവ്, മലബാർ സാമൂതിരി എന്നീ മൂന്ന് പ്രമുഖ ഭരണവംശങ്ങളുടെ വഴിപാടുകൾ ലഭിച്ച ചരിത്രം ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. പണ്ടുകാലത്ത്, വൈക്കം ശിവക്ഷേത്രവുമായുള്ള കിള്ളിക്കുറുശ്ശിയുടെ അടുത്ത ബന്ധത്തിലുള്ള വിശ്വാസം കാരണം ഇവിടെ പതിവായി അന്നദാനം നടത്തിയിരുന്നു.
ചാക്യാർകൂത്ത്, കൂടിയാട്ടം പ്രതിഭയായ പത്മശ്രീ മണി മാധവ ചാക്യാർ (1899 – 1990) തന്റെ സമയം ഏറെയും ചിലവഴിച്ചിരുന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലായിരുന്നു. മത്തവിലാസം കൂത്ത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി നടത്തുന്ന ഒരു പ്രത്യേക പ്രകടനമാണ്. മത്തവിലാസം കൂത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഇങ്ങനെയാണ്:
ഒരു ദിവസം, ഒരു പ്രശസ്ത ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച സത്യസോമൻ എന്ന ശിവഭക്തൻ ഈശ്വരദർശനത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു. പോകുന്ന വഴിയിൽ ചില ബ്രഹ്മചാരികൾ പ്ലാശിന്റെ മരത്തിൽ കയറി അതിന്റെ കൊമ്പുകൾ മുറിക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു. മരത്തിന്റെ കൊമ്പുകൾ മുറിക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്വയം സന്നദ്ധനായി. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർഭാഗ്യവശാൽ, കൈയിൽ നിന്ന് കോടാലി/കത്തി വഴുതിവീണ് ഒരു ബ്രഹ്മചാരി തൽക്ഷണം മരണപ്പെട്ടു. ദുഃഖിതനായ സത്യസോമൻ ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തി നേടാൻ കഠിനമായ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചു. ശിവൻ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാപാലിക നൃത്തം പാപമോചനം നൽകുമെന്ന് അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. സത്യസോമന് ലഭിച്ച ആ നൃത്തമാണ് മത്തവിലാസം കൂത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. കിള്ളിക്കുറുശ്ശി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ഈ നൃത്തരൂപം ഏറെ ഇഷ്ടമാണ്, അതിനാൽ ഒരു വഴിപാടായി ഈ നൃത്തം ഇവിടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ നൃത്തരൂപം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാലയവും ക്ഷേത്രത്തോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
രാവിലെ ഇവിടെ ദക്ഷിണാമൂർത്തി സങ്കല്പമായതിനാലും, ഭഗവാൻ ധ്യാനാവസ്ഥയിലായതിനാലും ഉച്ചവരെ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മണികൾ മുഴക്കാറില്ല. വാദ്യമേളങ്ങൾ, ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പ്, ആറാട്ട്, ശീവേലി, തിടമ്പ് എഴുന്നള്ളിപ്പ്, കൊടിമരം എന്നിവയൊന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലില്ല.
മലർ, കൊത്തിയരിഞ്ഞ തേങ്ങാക്കൊത്ത് (തേങ്ങ ചിരവുന്നത് ഭഗവാന്റെ ധ്യാനത്തിന് തടസ്സമാകുമെന്നതിനാൽ), ശർക്കര, കദളിപ്പഴം എന്നിവയാണ് ഇവിടെ ഭഗവാന് നിവേദിക്കുന്നത്.
ഉപദേവതകൾ:
- ഗണപതി
- ഗുരുവായൂരപ്പൻ
- പഴുക്കാട്ടു ഭഗവതി
- ഋഷഭം
- നാഗങ്ങൾ
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:
- തുലാമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തെ ഉത്സവം.