കുമാരനല്ലൂർ കാർത്ത്യായനി ദേവിക്ഷേത്രം
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 2,400-ലധികം വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് കേരള രാജാവായിരുന്ന ചേരമാൻ പെരുമാളാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ നിത്യനിദാന കാര്യങ്ങൾക്കും ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾക്കുമായി അദ്ദേഹം ഒരു കൂട്ടം ഗ്രാമങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് കുമാരനല്ലൂർ സാംസ്കാരിക പഠനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രമായി മാറി. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അഞ്ച് ദുർഗ്ഗാ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായാണ് ആദിശങ്കരാചാര്യർ ഈ ക്ഷേത്രത്തെ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്.
മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവിയുടെ വിലപിടിപ്പുള്ള ഒരു ആഭരണം ഒരിക്കൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു. പാണ്ഡ്യ രാജാവ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപൂജാരിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും, ആഭരണം തിരികെ നൽകാൻ 41 ദിവസത്തെ സമയം അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. ആഭരണം തിരികെ ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ 41-ാം ദിവസം അദ്ദേഹത്തെ വധിക്കുമെന്നും രാജാവ് ഉത്തരവിട്ടു. നിരപരാധിയായ പൂജാരി പരമാവധി ശ്രമിച്ചിട്ടും അത് കണ്ടെത്താനായില്ല. 40-ാം ദിവസം രാത്രി, ഉറക്കത്തിൽ, വീട്ടിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതമായ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെടാൻ ഒരു ശബ്ദം അദ്ദേഹത്തോട് മന്ത്രിച്ചു. ആ ശബ്ദം വീണ്ടും വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, പൂജാരി രാജ്യത്തുനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി ഓടാൻ തുടങ്ങി.
അദ്ദേഹത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, ഒരു ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലായി ഓടാൻ തുടങ്ങി. ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുള്ള ദിവ്യപ്രകാശം ആ ഘനഘോര വനത്തിൽ വഴി കാണാൻ പൂജാരിയെ സഹായിച്ചു. മണിക്കൂറുകളോളം ഓടിയ ശേഷം ആ പ്രകാശം അപ്രത്യക്ഷമായി. വഴി അറിയാതെ പൂജാരി വീണ്ടും ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഒടുവിൽ ഒരു മിന്നൽ വെളിച്ചത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു ചെറിയ കെട്ടിടം കാണുകയും അവിടെ അഭയം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ക്ഷീണിതനായിരുന്ന അദ്ദേഹം അവിടെ കിടന്നുറങ്ങി.
ഉണർന്നപ്പോൾ, ചേരമാൻ പെരുമാൾ രാജാവ് പ്രതിഷ്ഠ നടത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന ഒരു സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തിരുമുറ്റത്താണ് താൻ കിടന്നുറങ്ങിയിരുന്നതെന്ന് കണ്ട് അദ്ദേഹം അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലേക്ക് നോക്കിയ പൂജാരി, അവിടുത്തെ പീഠത്തിൽ അതീവ ദിവ്യയായ ദേവി ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. അപ്പോഴേക്കും ജനങ്ങൾ അവിടെ തടിച്ചുകൂടിയെങ്കിലും അവരുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ദേവിയെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ രാജാവും അവിടെയെത്തി. പൂജാരി കഥയത്രയും രാജാവിനോട് പറയുകയും, ദേവി ഇതിനകം തന്നെ പീഠത്തിൽ ഉപവിഷ്ടയായിട്ടുണ്ടെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.
രാജാവിനും ദേവിയെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പൂജാരി രാജാവിനെ സ്പർശിച്ച നിമിഷം, അദ്ദേഹത്തിന് ദേവിയെ ദർശിക്കാനായി.
എന്നിരുന്നാലും, സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം പ്രതിഷ്ഠിക്കാനുള്ള തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് മാറാൻ രാജാവ് തയ്യാറായില്ല. തന്റെ മുൻപദ്ധതി പ്രകാരം അദ്ദേഹം വൈക്കത്ത് (ഉദയനാപുരം) ദേവീ പ്രതിഷ്ഠാ കർമ്മങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനും, അതിനുശേഷം ഇവിടെ സുബ്രഹ്മണ്യ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കാനുമായി തിടുക്കത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
അദ്ദേഹം വള്ളത്തിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ കനത്ത മൂടൽമഞ്ഞുകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടു, അവർക്ക് മുന്നോട്ട് യാത്ര ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ദേവിക്ക് കുമാരനല്ലൂരിൽ തന്നെ ഇരിക്കാനാണ് താല്പര്യമെങ്കിൽ ഈ മൂടൽമഞ്ഞ് മാറ്റട്ടെ എന്ന് രാജാവ് വെല്ലുവിളിച്ചു. കൂടാതെ താൻ നിൽക്കുന്നിടത്തുനിന്ന് കാണാൻ കഴിയുന്നത്ര ഭൂമി ക്ഷേത്രത്തിന് എഴുതിക്കൊടുക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഒരു കൈക്കുമ്പിൾ വെള്ളം കോരിയെടുത്തു. ആ സമയം, ജലപ്പരപ്പിൽ ഒരു ദിവ്യഹസ്തം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും രാജാവിന്റെ സമർപ്പണം സ്വീകരിച്ച് അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു.
അത്ഭുതമെന്നു പറയട്ടെ, മൂടൽമഞ്ഞ് പെട്ടെന്ന് തന്നെ മാറിപ്പോയി. രാജാവ് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരികയും, ആ സ്ഥലത്തിന് ‘കുമാര’ (സുബ്രഹ്മണ്യൻ) ‘നല്ലൂർ’ (വസിക്കുന്ന സ്ഥലം) എന്ന് പേരിടുകയും ചെയ്തു. സുബ്രഹ്മണ്യ വിഗ്രഹം അദ്ദേഹം ഉദയനാപുരത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
കുമാരനല്ലൂർ ദേവിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വിഗ്രഹം അപ്പോൾ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. തുടർന്ന് രാജാവിന് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്തുള്ള കിണറിനെക്കുറിച്ച് സ്വപ്നദർശനമുണ്ടായി. ആ കിണറിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ അദ്ദേഹം ഒരു വിഗ്രഹം കണ്ടു. അടുത്ത ദിവസം തന്നെ അവിടെ തിരച്ചിൽ നടത്തുകയും, എല്ലാവരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ആ വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. ആ വിഗ്രഹമാണ് പിന്നീട് കുമാരനല്ലൂരിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്.
കുമാരനല്ലൂർ ദേവീക്ഷേത്രം: ചരിത്രവും ഐതിഹ്യങ്ങളും
മനോരമ തമ്പുരാട്ടിയും സൂര്യകാലടി ഭട്ടതിരിയും കോട്ടയ്ക്കൽ കിഴക്കേ കോവിലകത്തെ അംഗമായിരുന്ന, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രശസ്ത സംസ്കൃത പണ്ഡിത മനോരമ തമ്പുരാട്ടിയെ ഒരിക്കൽ ഒരു ബാധ കൂടി. കുമാരനല്ലൂർ ദേവിയുടെ പരമഭക്തനും തന്ത്രശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധനുമായിരുന്ന സൂര്യകാലടി ഭട്ടതിരിയാണ് ആ ബാധയൊഴിപ്പിച്ചു തമ്പുരാട്ടിയെ രക്ഷിച്ചത്. ഇതിനോടുള്ള നന്ദിസൂചകമായി മനോരമ തമ്പുരാട്ടി തൻ്റെ കാതുകുറ്റികൾ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് സമർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന്, തമ്പുരാട്ടിയുടെ പരമ്പരയിലുള്ള സ്ത്രീകളെല്ലാം തങ്ങളുടെ വിവാഹത്തിന് മുൻപ് സ്വർണ്ണക്കമ്മലുകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്നത് ഒരു ആചാരമായി കൊണ്ടുനടന്നു.
സാമൂതിരിയും ടിപ്പു സുൽത്താനും മലബാർ പ്രദേശം ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കുന്നതിനിടയിൽ ഒരിക്കൽ ടിപ്പു സുൽത്താൻ അന്നത്തെ സാമൂതിരിയെ ചർച്ചയ്ക്കായി ക്ഷണിച്ചു. പ്രാദേശിക നേതാക്കളെ ചർച്ചയ്ക്കായി വിളിച്ചുവരുത്തുകയും, അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ ചർച്ചയ്ക്കിടയിൽ വെച്ച് തന്നെ അവരെ വധിക്കുകയുമായിരുന്നു ടിപ്പുവിൻ്റെ രീതി. നിസ്സഹായനായ സാമൂതിരി കുമാരനല്ലൂർ ദേവിയെ മനമുരുകി പ്രാർത്ഥിച്ച ശേഷമാണ് ടിപ്പുവിനെ കാണാൻ പോയത്. എന്നാൽ, കൂടിക്കാഴ്ച വളരെ സൗഹാർദ്ദപരമായി അവസാനിച്ചെന്നു മാത്രമല്ല, ടിപ്പു തൻ്റെ പേര് കൊത്തിയ ഒരു സ്വർണ്ണമാല സാമൂതിരിക്ക് സമ്മാനമായി നൽകുകയും ചെയ്തു.
സാമൂതിരി തിരിച്ചുപോയ ശേഷം, അവിടെ നടന്ന കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ സാമൂതിരിയുമായി സംസാരിച്ചതിനെക്കുറിച്ചോ തങ്ങൾക്ക് ഒന്നും ഓർമ്മയില്ലെന്ന് ടിപ്പുവും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കാവൽക്കാരും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അത്ഭുതപ്പെട്ടു. സാമൂതിരി പിന്നീട് ഈ മാല കുമാരനല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് സമർപ്പിച്ചു. ഈ മാല ഇന്നും ദേവസ്വം ബോർഡിൻ്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ക്ഷേത്ര നിലവറയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അന്നുമുതൽ സാമൂതിരിമാർ കുമാരനല്ലൂർ ദേവിയെ തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി കരുതിപ്പോന്നു.
തൃക്കൈക്കണ്ടം രാജാവിന് ദേവിയുടെ തൃക്കൈകൾ ദർശനമായി ലഭിച്ച പാടം ‘തൃക്കൈക്കണ്ടം’ (വിശുദ്ധമായ കൈ കണ്ട പാടം) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
ആചാരങ്ങൾ ക്ഷേത്രോത്സവങ്ങൾക്ക് ആൺാനകളെ (കൊമ്പന്മാരെ) എഴുന്നള്ളിക്കാറില്ല. ബിംബം എഴുന്നള്ളിക്കുന്നതിനായി പെൺാനകളെ (പിടിയാനകളെ) മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ, ക്ഷേത്രവളപ്പിൽ വെടിക്കെട്ടും അനുവദനീയമല്ല.
പ്രശസ്തരായ ഭക്തർ കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ, മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി, ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ പ്രശസ്ത ഭക്തയായ കുറൂരമ്മ എന്നിവർ കുമാരനല്ലൂർ ദേവിയുടെ തീവ്രഭക്തരായിരുന്നു.
ക്ഷേത്ര നിർമ്മിതിയും ചുവർചിത്രങ്ങളും 1849-ൽ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ മഹാരാജാവ് ശ്രീകോവിലിന് മുകളിലായി മൂന്ന് താഴികക്കുടങ്ങളോട് കൂടിയ പുതിയ അലങ്കാര മേൽക്കൂര നിർമ്മിച്ചു നൽകി. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ചുവർചിത്രങ്ങളിൽ ചിലത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്.
മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ സന്ദർശനം 1937 ജനുവരി 19-ന് മഹാത്മാഗാന്ധി ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വന്ന് പ്രാർത്ഥന നടത്തിയിരുന്നു. ഗാന്ധിജി ഏകദേശം 15 മിനിറ്റോളം ദേവീവിഗ്രഹത്തിലേക്ക് തന്നെ നോക്കിനിന്നുവെന്നും, അഗാധമായ ഭക്തിയാലും ആത്മീയ ആനന്ദത്താലും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞൊഴുകിയെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
അഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹം കുമാരനല്ലൂരിലെ ദേവീവിഗ്രഹത്തിന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ വിഗ്രഹവുമായി വലിയ സാദൃശ്യമുണ്ടെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. കാരണം, രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങളും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് മൃദുവായ ‘അഞ്ജനശില’ കൊണ്ടാണ്.
പരശുരാമനും പ്രതിഷ്ഠയും പണ്ട് പരശുരാമനാണ് ഈ വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ച് പൂജിച്ചിരുന്നതെന്ന് ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. വിഗ്രഹ പ്രതിഷ്ഠാ സമയത്ത്, ഒരു ബ്രാഹ്മണ സന്യാസി ശ്രീകോവിലിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശേഷം പെട്ടെന്ന് അപ്രത്യക്ഷനാകുകയും ചെയ്തു. ആ ബ്രാഹ്മണ സന്യാസി മറ്റാരുമല്ല, പരശുരാമൻ തന്നെയായിരുന്നു എന്നാണ് നാട്ടുകാരുടെ വിശ്വാസം.
മധുര ഇല്ലം മധുരയിൽ നിന്നുള്ള ദിവ്യപ്രകാശത്തെ പിന്തുടർന്ന് ഇവിടെയെത്തിയ ബ്രാഹ്മണനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിയായി മാറിയത്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഭവനം ‘മധുര ഇല്ലം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ തലമുറയിൽപ്പെട്ടവർ ഇന്നും ദേവിയെ പൂജിച്ചുപോരുന്നു.
ഉപദേവതകൾ:
- ശിവൻ
- മണിഭൂഷണൻ(ശാസ്താവ്)
- ആലിങ്കൽ ഭഗവതി
- നാഗങ്ങൾ
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:
- പത്തു ദിവസത്തെ വൃശ്ചികോത്സവം
- മീന പൂരം
- നവരാത്രി