Shanmugham Devi Temple – utsavakeralam

ഷൺമുഖം ദേവി ക്ഷേത്രം

പരശുരാമനാൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട 108 ദുർഗ്ഗാ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ശുക്രാചാര്യനും പത്നി ദമയന്തിയും ഇന്ന് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലത്ത് വെച്ച് നിരവധി യജ്ഞങ്ങളും ആചാരങ്ങളും നടത്തിയിരുന്നതായി ഐതിഹ്യം പറയുന്നു. കഥകൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ദേവിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി മഹർഷി ഒട്ടനവധി യാഗങ്ങൾ നടത്തി. എന്നാൽ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാതിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ ശംഖ് മുഴക്കി. അതിന്റെ ദിവ്യമായ പ്രതിധ്വനിയിൽ ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു.

അങ്ങനെ ഈ കഥയിൽ നിന്നാണ് ആ സ്ഥലത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചത് (ശംഖ് എന്നാൽ ശംഖ് എന്നും മുഖം എന്നാൽ മുഖത്തിന്റെ രൂപം എന്നുമാണ് അർത്ഥം). മഹിഷാസുരനെ വധിച്ചതിന് ശേഷം ശിവനാൽ ശാന്തയാക്കപ്പെട്ട ദേവിയുടെ രൂപത്തിലാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ളത്. ശംഖുമുഖം ദേവി തന്റെ സൗമ്യമായ ഭാവത്തിലാണ് ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത്.

നാലു കൈകളിലായി ശംഖ്, ചക്രം, വില്ല്, അമ്പ് എന്നിവ ധരിച്ച ചതുർബാഹുവായ ദേവിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഒരു വട്ടശ്രീകോവിലിലാണ് ദേവി വസിക്കുന്നത്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് അരികിലായി പവിത്രമായ ‘സാലഗ്രാമ’ ശിലയിൽ തീർത്ത ഒരു ശിവലിംഗവുമുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ വിഗ്രഹത്തിനും ദേവസങ്കല്പത്തിനും ആറ്റിങ്ങലിലെ തിരുവാറാട്ടുകാവ് ദേവി ക്ഷേത്രവുമായി ഏറെ സാമ്യമുണ്ട്.

ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളും തമ്മിൽ പല കാര്യങ്ങളിലും സമാനതകളുണ്ട്. ദേവിയുടെ ശാന്തഭാവം, സാലഗ്രാമ ശിവലിംഗത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം, വിഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അസാധാരണമായ സാദൃശ്യം എന്നിവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ. ശംഖുമുഖത്തെ രൗദ്രമായ കടൽ കരയെ വിഴുങ്ങാതിരിക്കാൻ പരശുരാമനാണ് ഇവിടെ ദേവിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്നാണ് പൊതുവായ വിശ്വാസം.

എല്ലാ മാസവും കാർത്തിക നാളിൽ ദേവിക്ക് ‘പുഴുക്ക് നിവേദ്യം’ എന്ന പ്രത്യേക വിഭവം സമർപ്പിക്കുന്നു. പൗർണ്ണമി ദിനവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വലിയ ആഘോഷമായി കൊണ്ടാടാറുണ്ട്. കടലിനോട് വളരെ അടുത്താണെങ്കിലും, ക്ഷേത്രക്കുളത്തിലെ വെള്ളത്തിന് ഉപ്പുരസമില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. കർക്കിടക മാസത്തിലെ ബലിതർപ്പണത്തിനും (പിതൃകർമ്മങ്ങൾ) ഈ ക്ഷേത്രം ഏറെ പ്രസിദ്ധമാണ്.

പല സന്യാസിമാരും ഈ ക്ഷേത്രം ധ്യാനത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഒരിടമായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് പ്രദേശവാസികൾ പറയുന്നു.

ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുവശങ്ങളും വളരെ പ്രത്യേകതയുള്ള മണൽ ഉപയോഗിച്ച് അടച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു വശത്ത് നിലം കുഴിക്കുന്ന ആനക്കൊമ്പിന്റെ രൂപവും, മറുവശത്ത് സർപ്പങ്ങളുടെ രൂപവുമാണുള്ളത്. ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിധിയുടെ രഹസ്യ സൂചനയാണിതെന്ന് പലരും വിശ്വസിക്കുന്നു.