തൃക്കണ്ടിയൂർ ശിവ ക്ഷേത്രം
പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച 108 ശിവലിംഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് തൃക്കണ്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രേഖകളെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്.
എ.ഡി. 1000-ൽ ചേരമാൻ പെരുമാൾ രാജാവ് ഈ ക്ഷേത്രം നവീകരിച്ചതായി രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നീട് ആലത്തിയൂർ നമ്പൂതിരി സഭ ക്ഷേത്രഭരണം ഏറ്റെടുത്തു.
വെട്ടത്ത് രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം, പ്രദേശത്തുണ്ടായ ജനകീയ കലാപങ്ങളെല്ലാം അടിച്ചമർത്തിയ ശേഷം ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു.
ഹൈദരാലി ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവർ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളും കൊള്ളയടിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും ഉറപ്പുവരുത്തി. തൃക്കണ്ടിയൂരും ഇതിന് ഇരയായിത്തീർന്നു. ഈ കൊള്ളക്കാർ പോയതിനുശേഷം, മണ്ടായിപ്പുറം കൃഷ്ണമേനോന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിച്ചു. 1850-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ക്ഷേത്രം സാമൂതിരിക്ക് കൈമാറി, പിന്നീട് ഇത് മലബാർ ദേവസ്വത്തിന്റെ കീഴിലാവുകയും ചെയ്തു.
പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച 108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ടിപ്പുസുൽത്താൻ തൃക്കണ്ടിയൂർ ക്ഷേത്രം ആക്രമിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗോപുരവും വിളക്കുമാടവും പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിച്ചു. പകുതി മുറിഞ്ഞ നിലയിലുള്ള കല്ലിൽ കൊത്തിയ നന്തിയുടെ രൂപം ഇതിനൊരു തെളിവായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.
പരശുരാമൻ ഈ പ്രദേശത്ത് മൂന്ന് ശിവലിംഗങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളും ഒരേ ദിവസം തന്നെ ദർശിക്കുന്നത് അത്യുത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. രാവിലെ കോഴിക്കോട്ടെ തിരുവാന്നൂരിലും, ഉച്ചയ്ക്ക് ഫറോക്കിലെ മണ്ണൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും, വൈകുന്നേരം തൃക്കണ്ടിയൂരിലും ദർശനം നടത്താനാണ് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്.
പ്രദോഷ ദിവസത്തിലാണ് (ഹിന്ദു കലണ്ടറിലെ ഓരോ പക്ഷത്തിലെയും ത്രയോദശി തിഥി) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്നതിനാൽ ഇവിടുത്തെ ശിവൻ ‘പ്രദോഷ ശിവൻ’ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ 41 ദിവസത്തെ ശക്തിപൂജ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന പൂജയാണ്. ക്ഷേത്ര തന്ത്രി തന്നെയാണ് 41 ദിവസവും ഈ പൂജ ചെയ്യുന്നത്. രാത്രികാലങ്ങളിലാണ് ഈ പൂജ നടക്കാറുള്ളത്.
മലയാള ഭാഷയുടെ പിതാവായ തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ഊമയായിരുന്നു. തൃക്കണ്ടിയൂർ ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്താലാണ് അദ്ദേഹത്തിന് സംസാരിക്കാനുള്ള ശേഷി ലഭിച്ചത്. പ്രശസ്ത സംസ്കൃത വ്യാകരണ പണ്ഡിതനും ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന തൃക്കണ്ടിയൂർ അച്യുത പിഷാരടി തന്റെ ഗോളദീപിക, ഹോരാശാസ്ത്രസമുച്ചയം, സ്ഫുടനിർണ്ണയം തുടങ്ങിയ കൃതികൾ പൂർത്തിയാക്കിയത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ചാണ്. ലോകത്തിന് കല്പന ഗണിതത്തിന്റെ (calculus) തത്ത്വങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്ത ‘മാധവ അസ്ട്രോണമി സ്കൂളിലെ’ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ഉപദേവതകൾ:
- ഗണപതി
- നാഗങ്ങൾ
- പരശുരാമൻ
- അന്തിമഹാകാളൻ
- മഹാവിഷ്ണു
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:
- തുലാത്തിലെ എട്ടു ദിവസത്തെ ഉത്സവം.
- ശിവരാത്രി.